Vorig jaar beleefden we in Nederland een van de vijf warmste zomers ooit gemeten. Op de heetste dag werd in Limburg een temperatuur van maar liefst 39 graden geregistreerd. Ook dit jaar worden opnieuw temperaturen verwacht die rond of zelfs boven de records van 2025 kunnen uitkomen. Hitte is daarmee steeds minder een uitzondering en steeds vaker een vast onderdeel van onze zomers.


Nu de zomers warmer worden, groeit ook de behoefte aan manieren om daarmee om te gaan. In verschillende delen van de wereld bestaan al eeuwenlang praktische oplossingen voor dit probleem. In dit artikel bekijken we een aantal van deze slimme gewoontes en technieken die helpen om je beter op de hitte voor te bereiden.

Siesta


De hoogste temperaturen vinden meestal plaats rond drie uur 's middags. In mediterrane landen, waar men al eeuwenlang gewend is aan dit soort hitte, heeft men een manier bedacht om hiermee om te gaan. Als je ooit op vakantie bent geweest in een mediterraan land, herken je dit fenomeen waarschijnlijk wel. Wanneer je rond het middaguur een boodschap wilt doen, zul je dan ook vaak voor een gesloten deur bij de lokale supermarkt komen te staan. Deze duizenden jaren oude gewoonte heet de siësta. Tijdens de warmste uren van de dag nemen mensen vaak een rustpauze, zodat zij de hitte kunnen vermijden en op een later, koeler moment van de dag weer verder kunnen werken. Een gewoonte waar we met de stijgende temperaturen wellicht nog wat van kunnen leren.

Pootje baden


Je voeten spelen een belangrijke rol bij het reguleren van je lichaamstemperatuur. Omdat je voeten het verst van je hart af liggen en veel bloedvaten bevatten, werken ze als een soort natuurlijke verwarming die warmte kan afgeven of vasthouden om je lichaamstemperatuur in balans te houden. Wanneer je het koud hebt, vernauwen de bloedvaten in je voeten zich om warm bloed rond je vitale organen te behouden. Dit verklaart dan ook waarom je handen en voeten bij koud weer vaak als eerste koud aanvoelen.

Bij warm weer gebeurt juist het tegenovergestelde. De bloedvaten verwijden zich dan om warmte beter af te kunnen voeren. Een koud voetenbad nemen of je voeten ’s nachts onder de dekens vandaan steken kan daarom zeker helpen om de warmte wat dragelijker te maken.

De verkoelende kracht van peper


Wanneer het zo warm is, snak je waarschijnlijk naar een koud glas water met ijsklontjes of een ijsje. Maar hoewel het tegenstrijdig klinkt, werkt het eten van warm of pittig voedsel veel beter om je lichaam koel te houden. Pepers bevatten een stofje dat de warmtereceptoren in je lichaam activeert. Wanneer dit gebeurt, denkt je lichaam dat het oververhit raakt. Dit is de reden dat je zo gaat zweten wanneer je te veel sambal over je eten hebt gedaan.

Dit zweet verdampt, waardoor een natuurlijk verkoelend effect ontstaat. Nu je dit weet, is het eigenlijk best logisch waarom pittige gerechten in warme landen zo populair zijn. Een hete curry of een pittig soepje kan weleens het beste medicijn zijn voor zo'n warme zomerdag.

Less is not always more


Het klinkt wederom tegenstrijdig, maar ook het dragen van een lange broek of een shirt met lange mouwen kan zeker helpen bij het verdragen van de zomerse hitte. In warme landen zie je vaak dat mensen bij hoge temperaturen nog steeds een lange broek dragen. In gebieden zoals het Midden-Oosten en Noord-Afrika is deze manier van kleden al eeuwenlang normaal, juist omdat het helpt om de hitte beter te verdragen.

Het dragen van lange kleding zorgt er ten eerste voor dat je huid beschermd blijft tegen direct zonlicht. Daarnaast kan de lucht beter circuleren onder je kleding wanneer deze los zit. Vooral materialen als linnen en katoen worden hiervoor veel gebruikt, omdat ze luchtig zijn en goed vocht kunnen opnemen. Kort gezegd: meer stof betekent niet altijd warmer; soms helpt het juist om koel te blijven.

Dit artikel is tevens gepubliceerd in onze zomereditie van Update.